fatkeqesisht ke te drejte ti
Mistery
JAPONI- Katėr persona kanė mbetur tė plagosur nga shpėrthimi I reaktorit numėr 1 nė centaralin brthamor nė Fukashima, nė Japoni. Reaktori numėr 1 ndodhet rreth 240 kilometra larg kryeqytetit japonez Tokio. Shpėrthimin ndodhi rreth orės 3:36, mė orėn lokale. Katėr punėtorėt nė momentin e shpėrthimit ishin duke punuar pėr tė eleminuar problemet qė kishte shaqktuar tėrmeti I njė dite mė parė nė cenrtral.
Qeveria japoneze ka bėrė thirrje pėr qetėsi pasi ata po hetojnė pėr rrethanat e shpėrthimit. Nė zėdhėnės i qeverisė japoneze Yukio Edan, ka raportuar se tani pėr tani janė nė dijeni pėr detajet e incidentit qė ndodhi. Njė ekip po mundohet tė ftohė centralin bėrthamor..
Raportohet gjithahstu se ėshtė dhėnė urdhri pėr evakuimin e 45.000 personave. Autoritetet thonė se njerėzit duhet tė lajnė menjėhėrė syte edhe duart si dhe tė mbajnė pjesėt e zbuluara tė fytyrės me peshqir tė lagur, si masa mbrojtėse.
Sipas Komisionit tė Sigurisė Bėrthamore tė Japonisė, ceziumi radioaktiv ka qenė i zbuluar nė afėrsi tė uzinės, dhe tėrmeti ka shkaktuar probleme qendrore nė sistemin e ftohjes.
Njė tėrmet prej 8.9 ballėsh i shkallės Rihter tronditi Japoninė dje duke shkaktuar mė shumė se 1400 viktima, ndėrsa deri tani jan raportuar mbi 88 mijė tė humbur.
Nga vėrshimi i cunamit dhe tronditja e tėrmetit rekord nė Japoni deri mė tani raportohet ae mbi 1 000 persona kanė humbur jetėn. Ndėrkohė. tėrmete tė fuqisė 5 magnitudė vazhdojnė tė godasin nė verilindje tė Japonisė edhe pas 12 orė nga tėrmeti mė i madh qė arriti deri nė 8.9 magnitudė.
Shkencėtarėt kanė bėrė tė ditur se tėrmeti qė ka goditur Japoninė ėshtė ndėr pesė mė tė fortit nė botė qė prej vitit 1900 dhe ishte afėrsisht 8 000 herė mė i fortė se tėrmeti tė goditi Zelandėn e Re muajin e kaluar. Mė shumė se 45 shtete kanė ofruar ndihmė pėr Japoninė pėr dėmet e shkaktuara nga tėrmet dhe cunami ka bėrė tė ditur OKB-ja. 68 skuadra kėrkimi she shpėtimi nga 45 shtet janė nė gatishmėri dhe po presin aprovimin e autoriteteve japoneze pėr tė vepruar.
* * *
Bilanci i tėrmetit dhe mė pas cunamit qė goditi sot Japoninė sa vjen e bėhet mė tragjik. Autoritetet japoneze kanė konfirmuar lajmin se janė gjetur rreth 200-300 trupa nė bregdetin e Sendai-t. Mė parė ishte raportuar se 64 persona kanė mbetur tė vdekur ndėrsa 57 tė tjerė ishin raportuar tė humbur. Autoritet thonė se tashmė mund tė flitet pėr njė numėr tė madh viktimash. Ndėrkohė agjencia e lajmeve japoneze "Kyodo" raporton se bėhet fjalė pėr rreth 88 000 mijė persona tė humbur. Njė tėrmet tjetėr me fuqi 5.5 shkallė ka goditur Japoninė sipas agjencisė sė vrojtimit gjeologjik tė SHBA-sė.
Shoqata botėrore Nukleare ka bėrė tė ditur se situata nė Fukushima ėshtė nėn kontroll, pasi uji po kalon tashmė nė sistemin e ftohjes. Mė parė ishte raportuar pėr probleme nė njė stacion bėrthamorė pasi nuk po punonte sistemi i ftohjes. Pėr kėtė qeveria e Japonisė kishe deklaruar gjendjen emergjente pėr masa paraprake dhe evakuim tė njerėzve qė jetonin afėr centralit.
Ndėrkohė, janė dėgjuar edhe dridhje e para tė cunamit nė SHBA, nė brigjet e Oregonit ka raportuar Associate Press. SHBA gjendet jashtė rrezikut, kėtė e ka konfirmuar edhe Shtėpia e Bardhė. Agjencia e lajmeve japoneze "Kyodo" ka raportuar se Presidenti i SHBA-sė, Barak Obama ka ofruar mbėshtetje pėr qeverinė e Japonisė dhe qytetarėve tė saj gjatė njė bisedė qė ia ka pasur me Kryeministrin e Japonisė, Naoto Kan. Ndėrkohė, ndihma ndėrkombėtare kanė nisur tė dėrgohen nė Japoni. Ushtria japoneze ka vėnė nė gatishmėri 300 aeroplanė dhe 40 anije nė ndėrmarrjen e operacionit tė kėrkimeve.
Cunami qė ka pėrfshirė Japoninė pritet tė pėrfshijė tė gjithė ishujt qė ndodhen nė Oqeanin Paqėsorė. Tashmė uji ka mbėrritur edhe nė ishujt Hauai. AFP raporton se njerėzit janė evakuuar, ndėrsa turistėt nė Uaikiki kanė lėvizur nė katėt e sipėrme tė hoteleve. Cunami mund tė pėrfshijė edhe brigjet e SHBA-sė. Nė kaliforni po diskutohet mundėsia e marrjes sė masave pėr evakuim. Indonezia gjithashtu ėshtė prekur, ku nė shumė qytete niveli i ujit ėshtė 10cm.
Mė herėt e pėrditshmja italiane "Corriere della Sera" raportoi pėr qindra trupa njerėzish qė ndodheshin nė plazhe, ndėrkohė qė ankthi vetėm sa ka filluar
"Cunami po merr gjithēka pėrpara nė Japoni. Niveli i ujit qė arrin deri nė 10 metra po rrėmben shtėpi, makina, varka duke shkaktuar zjarr nė shumė ferma"- shkruante Corriere.
Vėrshimi i ujit shkaktoi zjarre nė disa qytete tė Japonisė, nė mė shumė 80 vende. OKB ėshtė shprehur se katėr centralet bėrthamore janė vėnė jashtė pune. Kryeministri i Japonisė, Naoto Kan siguroi qytetarėt se nuk ka rrjedhje radioaktive.
Njė anije me 100 pasagjerė ėshtė marrė pėrpara nga vėrshimi i ujit dhe nuk dihet ende se ēfarė ka ndodhur me tė. Ndėrsa dėmet materiale janė kolosale, pasi uji ka marrė pėrpara gjithēka.
Ndėrkohė pėrtej Japonisė, alarmi ėshtė lėshuar edhe nė brigje tė tjera qė lagen nga Paqėsori si nė Rusi, Kinė, Taivan, Indonezi, Filipine, Australia, Zelanda e Re, Havai dhe Amerika e Jugut.
Ky ėshtė tėrmeti mė i fuqishėm qė ka goditur Japoninė qė prej 140 vitesh sipas agjencisė sė Meteorologjisė Japoneze. Ky tėrmet ishte mė i fuqishėm se ai i 1 shtatorit tė vitit 1923 qė kishte njė fuqi prej 7.9 ballė. Nga tėrmeti i atij viti mbetėn tė vdekur mė shumė se 140. 000 njerėz. Japonia ėshtė njė prej vendeve mė tė prekura nga tėrmetet si pasojė e aktivitet tė lartė sizmik.
Welcome guest
