AlbStars

Maqedonia ēalon nė respektimin e tė drejtave tė njeriut
Organizatat pėr tė drejtat e njeriut nė Maqedoni dhe Komisioni Evropian kėrkojnė marrjen e masave pėrmirėsuese pėr garantimin e tė drejtave dhe lirive qytetare.
“Maqedonia, edhe pse ėshtė nėnshkruese e shumė akteve ndėrkombėtare, konventave pėr tė drejtat e njeriut, nuk ka arritur qė kėto dokumente, tė cilat edhe u bėnė pjesė e sistemit juridik nė Maqedoni, t’i zbatojė nė praktikė. Pėrkundrazi, vazhdon me avazin e vjetėr duke shkelur si tė drejtat individuale, ashtu edhe ato kolektive”, thotė Milaim Fejziu, kryetar i degės pėr Maqedoninė tė forumit ndėrkombėtar pėr tė drejtat e njeriut. Sipas tij, nė Maqedoni ende vlejnė gjykimet dhe ndėshkimet e deliktit verbal.

“Ende nė Maqedoni ka tė burgosur politikė, ende nė Maqedoni ka procese tė montuara politike, ende nė Maqedoni nuk respektohet e drejta nė arsim dhe nė mbrojtje kulturore", vlerėson Fejziu.

Edhe Avokati i Popullit dhe Komiteti i Helsinkit kanė theksuar nė raportet e tyre se institucionet nė Maqedoni duhet tė bėjnė mė shumė nė pėrmirėsimin dhe mbrojtjen e tė drejtave dhe lirive tė njeriut.

Kryetari i Komitetit tė Helsinkit pėr Maqedoninė, Iso Rusi, gjithnjė veēon gjyqėsorin si sferė kryesore nga e cila burojnė shkeljet dhe mosrespektimi i tė drejtave dhe lirive tė njeriut.

“Ndikimi i politikės ndaj gjyqėsisė ėshtė punė qė kryhet nė vazhdimėsi nė Maqedoni, dhe jam i mendimit se tė gjitha qeveritė e deritanishme nuk kanė qenė tė sinqerta kur kanė deklaruar se mbėshtesin gjyqėsinė e pavarur. Ne si Komitet nuk jemi aspak tė lumtur qė kemi shumė reagime pėr tė drejtat e njeriut, sepse ky fakt flet se nė Maqedoni nė mėnyrė tė vazhdueshme nuk respektohen tė drejtat e njeriut”, thotė Iso Rusi, i cili shton se partizimi i administratės shtetėrore ėshtė njė segment i theksuar i shkeljes sė tė drejtave dhe lirive tė njeriut.

“Partizimi i administratės ka efekte tejet negative ndaj njerėzve qė janė tė punėsuar nė arsim, shėndetėsi apo gjetkė nė administratė. Streset me tė cilat pėrballen tė punėsuarit nė administratė gjatė ndėrrimit tė qeverive paraqesin shkelje tė papara tė tė drejtave tė njeriut”, vlerėson Rusi.

Lulzim Haziri, drejtor programor nė shoqatėn Iniciativa Demokratike vlerėson se shkelja e tė drejtave tė njeriut nė Maqedoni vazhdon tė jetė karakteristikė e punės sė institucioneve shtetėrore e private.

“Koncepti i tė drejtave dhe lirive tė njeriut nė Maqedoni ende ėshtė nė proces tė ndėrtimit tė tyre me tendencė tė uljes sė indeksit tė respektimit tė tyre, pėrkatėsisht rritjes sė indeksit tė shkeljes sė lirive dhe tė drejtave. Tė drejtat nuk falen ato u takojnė njerėzve. Vetėm mbi kėtė koncept mund tė ndėrtohet njė shtet stabil multietnik siē ėshtė Maqedonia, thotė Haziri.

Edhe nė raportin e fundit tė Komisionit Evropian ėshtė konstatuar se Maqedonia ende ēalon sa i pėrket respektimit tė tė drejtave tė njeriut, prandaj edhe Brukseli i ka rekomanduar autoritetet vendase qė tė punojmė pėr tė garantuar respektimin e konventave ndėrkombėtare qė garantojnė tė drejtat dhe liritė e njeriut. /DW/Telegrafi/