Shthurja E BashkËsisË Primitive I L I R Ë T (shek. Xi - V P.e. SonË)
--------------------------------------------------------------------------------
Burimet historike dshmojn se n epokn e hekurit territori i Shqipris banohej nga ilirt, nj nga popullsit
e mdha t Evrops s athershme, q shtrihej n gjith pjesn perndimore t Gadishullit Ballkanik. Rreth fundit t shekullit XII ose fillimit t shekullit XI para ers son n territorin e tyre shfaqen pr t parn her objekte prej hekuri. Futja n prdorim e ktij materiali t ri, q i dha emrin epoks shnon, edhe pr ilirt nismn e nj periudhe t re historike. Hekuri kishte cilsi t pakrahasueshme ndaj lndve t para t njohura deri athere pr prgatitjen e veglave t puns dhe t armve. Si i till, ai çoi n rritjen e rendimentit n sfera t ndryshme t ekonomis, n zhvillimin e mtejshm t kmbimit, n rritjen e pasuris shoqrore, n thellimin
e diferencimit shoqror, n formimin e federatave fisnore si forma t organizimit politik. N tr prmbajtjen
e vet kjo periudh e historis s ilirve karakterizohet, kshtu, nga shthurja e plot e organizimit fisnor dhe nga prgatitja e kushteve pr lindjen e skllavopronaris dhe t shteteve skllavopronare ilire.
Ky proces nuk u krye njlloj n t gjith territorin e gjer ilir. M shpejt prparuan popullsit q banonin n ultsirn bregdetare dhe n luginat e pllajat me kushte m t mira natyrore, ndrsa m ngadal ecnin fiset e zonave t thella e t varfra malore.
Njohurit tona pr kt periudh mbshteten kryesisht n t dhnat arkeologjike, por ktu vijn n ndihm pr her t par edhe burimet e shkruara historike, t cilat u takojn kryesisht ilirve t Jugut